Yerel medyada yer alan haberlere göre, ABD'nin bazı eyaletlerinde şiddetli hava koşulları etkisini sürdürüyor.

ABD Ulusal Hava Durumu Servisi (NWS) Minnesota, Wisconsin, Kansas ve Iowa eyaletlerinde en az 14 hortum görüldüğünü açıkladı.

Bazı bölgelerde de beyzbol topu büyüklüğünde dolu yağdı.

Iowa, Wisconsin, Illinois, Indiana, Ohio ve Michigan eyaletlerinin bazı kesimlerinde, 50 milyondan fazla kişi için sert hava koşulları nedeniyle yüksek riskli hava durumu uyarısı yapıldı.

Bu bölgelerde ve Oklahoma eyaletinde hortum, çok güçlü rüzgar ve büyük dolu görülebilir.

Kansas'ın Ottawa kentinde etkili olan hortum, yaklaşık 11 kilometrelik bir alanda hasara yol açtı, olayda 3 kişi hafif yaralandı.

Michigan eyaletinde de şiddetli yağış sele neden oldu. Nehirlerin taşması sonucu yollar ve köprüler zarar gördü, bazı evleri su bastı.

Meteoroloji uzmanları, Oklahoma'dan Wisconsin'e kadar uzanan bölgede fırtına riskinin devam edeceği uyarısında bulundu.

ocak ayında meydana gelen toprak kayması nedeniyle soruşturuluyor.

AA’nın aktardığına göre İtalya'nın Sicilya Adası'ndaki Niscemi’de ocak ayında şiddetli yağışların ardından meydana gelen toprak kaymasına ilişkin yürütülen soruşturmaya, Sicilya Özerk Bölgesel Yönetimi'nin son dört başkanının aralarında bulunduğu 13 kişinin dahil edildiği bildirildi.

Gela Cumhuriyet Başsavcısı Salvatore Vella, Niscemi'de yaşanan heyelanla ilgili "ihmal sonucu felaket" ve "heyelan sonucu zarara yol açma" suçlamaları kapsamında başlattıkları soruşturmaya dair basın toplantısı düzenledi.

Vella, soruşturma dosyasına dahil edilen 13 kişi olduğunu aktararak, bunlar arasında Sicilya Özerk Bölgesel Yönetimi'nin Başkanı olarak 2010-2026 döneminde görev yapan Raffaele Lombardo, Rosario Crocetta, Nello Musumeci ve halihazırda görevde olan Renato Schifani'nin olduğu bilgisini paylaştı.

Bölgesel yönetim başkanlarının yanı sıra aynı zaman zarfında Sivil Savunma Birimi'nin Sicilya Şubesi'nin başındaki bazı isimlerin de soruşturulanlar arasında yer aldığını bildiren Vella, bu kişilerin, kusurlu ihmal şüphesiyle soruşturulduklarını dile getirdi.

Basındaki haberlerde, "soruşturmanın ilk aşamada 1997'de benzer bir felaket yaşayan ilçeye, o tarihten bu yana heyelan risklerini önlemeye yönelik neler yapıldığına odaklanıldığı ve savcılığın aslında çok bir şey yapılmadığı tespitine vardığı" ileri sürüldü.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik deniz ablukasını 13 Nisan Türkiye saatiyle 17.00'da uygulamaya başlamasının ardından, bölgedeki gemi trafiğine ilişkin daha karmaşık bir tablo ortaya çıkmaya başladı.

Anlık gemi takip sistemi MarineTraffic verilerine göre, Malta bayraklı çok büyük ham petrol tankeri (VLCC) kategorisindeki Agios Fanourios I isimli gemi, ABD'nin ablukası sonrası Hürmüz Boğazı'nın batısına (Basra Körfezi) ilerleyen ilk ham petrol tankeri oldu.

Hindistan'dan yola çıkan Agios Fanourios I, Umman Körfezi'nde iki gün demirledi ve ikinci girişiminde bugün Türkiye saatiyle 16.51'de Hürmüz Boğazı'nı geçti ve 17.36 itibarıyla Basra Körfezi'ne girdi.

Tankerin 16 Nisan'da Irak'ın Basra Limanı'na ulaşması ve yükleme yapması bekleniyor.

Hürmüz Boğazı'nı bugün geçen bir diğer gemi de Panama bayraklı kuru yük gemisi Rosalina oldu. Brezilya'dan yüklü halde hareket eden geminin sisteminde varış noktası olarak "İran İmam Humeyni Limanı için gıda" yazıyor ve geminin yarın varış noktasına ulaşacağı tahmin ediliyor.

- ABD'nin ablukası sonrası bölgedeki durum

Veri analitik şirketi Kpler'in analizine göre, ABD ablukası Hürmüz Boğazı'nda net bir ayrışma yaratıyor. İran bağlantılı tankerler Umman Körfezi'nde beklerken, İran dışı kargolar ise Arap Denizi'ne doğru serbest şekilde hareket ediyor.

ABD'nin ablukasının üzerinden geçen yaklaşık 48 saatte İran'ın Hürmüz Boğazı geçişlerinde kendi kara suları üzerinde oluşturduğu koridordan 5 tanker yüklü şekilde geçiş yaptı ve halihazırda Umman Körfezi'nde bulunuyor.

ABD'nin yaptırım listesindeki bir tanker yükleme yapamadan geri dönerken, Basra Körfezi'nden hareket eden Çin bağlantılı Rich Starry gemisi Hürmüz Boğazı'nı geçip Umman Körfezi'ne ulaşmasının ardından U dönüşü yaptı ve Boğaz'ı ikinci kez geçerek Basra Körfezi'ne geri döndü.

Öte yandan, 13-15 Nisan tarihlerinde Türkiye saatiyle 17.00 itibarıyla Hürmüz Boğazı'ndan toplamda 16 gemi geçiş yaptı. Bunlar arasında İran ile bağlantılı ve ABD'nin yaptırım listesinde olan gemiler de bulunuyor.

Wadephul, Berlin'de düzenlenen "3. Uluslararası Sudan Konferansı" kapsamında yaptığı basın toplantısında, ülkede 2023’ten bu yana yüz binlerce kişinin hayatını kaybettiğini, 13 milyondan fazla kişinin yerinden edildiğini ve 20 milyondan fazla kişinin açlıkla karşı karşıya olduğunu söyledi.

Sudan’da sağlık sisteminin büyük ölçüde çöktüğünü ve özellikle kadınlar ile çocukların ağır insani koşullar altında yaşam mücadelesi verdiğini vurgulayan Wadephul, "Sudan’da, dünya kamuoyunun büyük ölçüde dışında kaldığı en büyük insan kaynaklı felaket yaşanıyor." dedi.

Konferansa 54 ülkeden 61 delegasyonun katıldığına ve toplantının temel mesajının açık olduğuna işaret eden Wadephul, "İnsanların çektiği acıyı ve günlük savaş suçlarını asla normal bir durum olarak kabul etmeyeceğiz." ifadesini kullandı.

Wadephul, uluslararası toplumun öncelikli hedefinin, şiddetin durdurulması, insani yardımların ulaştırılması ve ateşkes sağlanması olduğunu belirterek, özellikle çatışmanın taraflarının yardım kuruluşlarına engelsiz erişim sağlaması gerektiğini dile getirdi.

Almanya’nın Sudan’a yönelik insani yardımlarını artıracağını açıklayan Wadephul, konferansa katılan ülkelerin de toplamda 1,3 milyar avroyu aşan destek taahhüdünde bulunduğunu kaydetti.

- "Silah tedarikinden kaçınılması" çağrısı

Bir soru üzerine Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk’ün, Sudan’a silah ambargosu çağrısını değerlendiren Wadephul, bu talebin "esas itibarıyla doğru" olduğunu ancak uygulamada ciddi zorluklar bulunduğunu belirtti.

Wadephul, Sudan’daki çatışmaların dış destekle sürdüğüne dikkati çekerek, tüm aktörlere "silah tedarikinden kaçınmaları ve müzakere sürecine katkı sağlamaları" çağrısında bulundu.

Time dergisi, bu yıl seçtiği dünyanın en etkili 100 ismini "sanatçılar, titanlar, yenilikçiler, ikonlar, liderler ve öncüler" olmak üzere 6 kategoride açıkladı.

IEA'dan yapılan açıklamada, Başkan Birol'un ikinci kez Time dergisinin dünyanın en etkili 100 ismi arasında ve "liderler" kategorisinde gösterildiği belirtildi. Birol, Time 100 listesinde yer alan tek Türk oldu.

Birol'un dünyanın farklı bölgelerinden hükümet, iş dünyası, kültür ve spor liderleriyle Time 100 listesinde yer aldığı ve bu listenin dünya genelinde en etkili kişilerin yarattığı etkiyi, yenilikçiliği ve başarıyı takdir ettiği belirtildi.

Açıklamada, Birol'un Time 100 listesine 2021'de de seçildiği anımsatılarak, Birol'un 2 sene bu listede yer alarak son 20 yılda dünyanın en etkili 100 ismi arasında gösterilen seçili isimler arasına katıldığı ifade edildi.

Açıklamada değerlendirmesine yer verilen Birol, IEA'nın bütçe ve personel açısından küçük bir uluslararası kuruluş olduğunu belirterek, "Ancak Time'ın bu listesinde yer almamın, IEA olarak ülkelerin enerji güvenliği, erişilebilirliği ve sürdürülebilirliğini artırma hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmak için yaptığımız çalışmaların büyük değerini yansıttığına inanıyorum, özellikle de içinde bulunduğumuz gibi zorlu dönemlerde." ifadesini kullandı.

Bu onuru IEA'daki özverili ve çalışkan meslektaşlarıyla paylaştığını vurgulayan Birol, "Biz veri odaklı bir kuruluşuz, petrolden doğal gaza, şebekelerden kritik minerallere kadar tüm yakıtları ve tüm teknolojileri kapsıyoruz ve insanlığın iyiliği için küresel enerji dönüşümüne liderlik etmeye kararlıyız." dedi.

Time dergisinin Küresel Enerji Politikaları Merkezi Direktörü Jason Bordoff da Birol'a ilişkin bir değerlendirme yazısı yazdı.

Yazısında Birol'u bir meslektaş ve mentör olarak yaklaşık 20 yıldır tanıdığını belirten Bordoff, "Enerjinin yeniden merkez sahneye çıktığı bir dönemde, dünyanın IEA'nın başında onun gibi bir isme sahip olması büyük bir şans. Fatih Birol, dünya giderek parçalanırken bile ülkeleri aynı çizgide tutmak için çalıştı. Enerji, refah, güvenlik ve sürdürülebilirliğin kesişim noktasında yer alır. Bu rekabet eden ihtiyaçlar arasında yol bulmak, güvenilir sesler, liderlik ve jeopolitik gerilimler ortasında işbirliği kurabilme becerisi gerektirir. Birol'un istikrarlı liderliğinin ne kadar vazgeçilmez olduğunu bizzat gördüm." ifadesini kullandı.

Trump, ABD merkezli Truth Social sosyal medya platformu hesabından Çin'e ilişkin açıklamalarda bulundu.

"Çin, Hürmüz Boğazı'nı kalıcı şekilde açmamdan çok memnun." değerlendirmesini yapan Trump, bunu Çin'in yanı sıra dünya için yaptığını savundu.

Böyle bir durumun "bir daha asla yaşanmayacağını" belirten Trump, şunları kaydetti:

"İran'a silah göndermemeyi kabul ettiler. (Çin Devlet Başkanı Şi Cinping) Birkaç hafta sonra oraya gittiğimde bana kocaman sarılacak."

Trump ayrıca, Çin Devlet Başkanı Şi ile çok iyi çalıştıklarını belirterek "Bu, savaşmaktan daha iyi değil mi? Ancak unutmayın, gerektiğinde savaş konusunda herkesten çok daha iyiyiz." yorumunu yaptı.

Bölgedeki istikrarsızlık sadece Orta Doğu pazarındaki yerel talebi düşürmekle kalmadı, azalan turist trafiği nedeniyle başta Fransa olmak üzere Avrupa genelindeki lüks perakende satışlarını da baskı altına aldı.

Sektörün en dirençli oyuncularından biri olarak kabul edilen Fransız moda devi Hermes’in son mali verileri, çatışmaların lüks tüketim üzerindeki domino etkisini ve yatırımcı iştahındaki keskin azalmayı bir kez daha teyit etti.

Hermes, yılın ilk çeyreğinde döviz kurlarından arındırılmış satışlarını yüzde 5,6 artırmasına rağmen piyasa analistlerinin yüzde 7,1’lik büyüme beklentisinin gerisinde kaldı.

Güçlü avro performansı geliri yaklaşık 290 milyon avro aşağı çekerken toplam ciro yüzde 1 kayıpla 4,07 milyar avroya geriledi. Bu sonuçların ardından şirketin hisseleri yüzde 10'dan fazla değer kaybederek son üç yılın en düşük seviyesine kadar çekildi. Satışlardaki düşüşün en şiddetli hissedildiği bölge, yüzde 6 kayıpla Orta Doğu oldu.

Şirket yönetimi, zayıf performansın temel nedeni olarak Orta Doğu'daki çatışmalar ve buna bağlı olarak düşen turist sayılarını gösterdi.

Hermes Finans Direktörü (CFO) Eric du Halgouet, martta Dubai ve diğer Körfez şehirlerindeki lüks alışveriş merkezlerinde satışların yüzde 40 düştüğünü belirterek bu durumu "ani bir duruş" olarak nitelendirdi. Turizmdeki düşüşün Avrupa ve Asya operasyonlarını olumsuz etkilediği bu dönemde, ABD pazarı yüzde 17,2'lik artışla dikkatleri üzerine çekti.

Hermes'e benzer bir tablo rakip markalarda da gözlemlendi.

Gucci’nin ana şirketi Kering’in hisseleri, satışlardaki yüzde 8'lik gerilemenin ardından yüzde 10 değer kaybetti. Kering de durgunluğun gerekçesi olarak Orta Doğu’daki çatışmaları ve zayıflayan tüketim iştahını gösterdi.

İran devlet televizyonuna göre, Genelkurmay Başkanı Mareşal Munir başkanlığındaki üst düzey Pakistan heyeti, Tahran’a ulaştı.

Pakistanlı heyetin, ABD'den İran'a bir mesaj ileteceği ve Tahran-Washington arasında planlanan ikinci tur görüşmelerle ilgili istişarelerde bulunmak için İran'a gittiği aktarıldı.

Heyet, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi tarafından karşılandı.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansına göre, İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaş yönetiminden sorumlu birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Komutanı Tümgeneral Ali Abdullahi, ABD Başkanı Donald Trump'ın "deniz ablukası" tehditlerine ilişkin açıklama yaptı.

ABD'nin "deniz ablukası" girişimlerinin ateşkesin ihlali sayılacağını belirten Abdullahi, "ABD yasa dışı eylemlerine devam etmek ve İran'a ait ticari gemileri ve petrol tankerleri için güvensizlik oluşturmak istiyorsa İran'ın güçlü Silahlı Kuvvetleri, Basra Körfezi, Umman Denizi ve Kızıldeniz'de herhangi bir ihracat ve ithalatın devam etmesine izin vermeyecektir." ifadelerini kullandı.

Abdullahi, İran'ın "ulusal egemenliğini ve çıkarlarını savunmak için güçlü bir şekilde harekete geçeceğini" belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan'da İran ile gerçekleştirilen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından 12 Nisan'da sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, İran'a deniz ablukası sürecini başlatacaklarını iddia etmişti.

Buna göre ABD, hiçbir geminin açık sulardan İran kıyı şeridine doğru hareket etmesine ve İran kara sularında ve limanlarında demir atmasına izin vermeyeceğini öne sürmüştü.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukasına 10 binden fazla askerin yanı sıra onlarca savaş gemisi ile savaş uçağının eşlik ettiğini duyurmuştu.

Tanker takip şirketlerinin anlık verilerinde ise İran ile bağlantılı 2 geminin dün Hürmüz Boğazı'nı geçtiği görülmüştü.

Fars Haber Ajansı da bugün İran'a ait 2 geminin, ABD'nin "deniz ablukası" sırasında konum sistemi açık halde Hürmüz Boğazı'nı geçerek İran kara sularına ulaştığını duyurmuştu.

İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in Danışmanı Ali Ekber Velayeti, 5 Nisan'da yaptığı açıklamada, ABD'nin tehditlerine karşılık Hürmüz Boğazı'nın yanında Babu'l Mendeb Boğazı'nın da kapatılabileceği uyarısında bulunmuştu.

“Fransa, Danimarka, Yunanistan, İtalya, İspanya, Güney Kıbrıs ve İrlanda bu konuda öncü konumda ve uygulamayı ulusal dijital cüzdanlarına entegre etmeyi planlıyor”

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çocukların çevrim içi güvenliğini artırmayı hedefleyen yeni "dijital yaş doğrulama uygulaması"nın teknik olarak hazır olduğunu ve yakında kullanıma sunulacağını açıkladı.

Von der Leyen, AB'nin yeni "dijital yaş doğrulama uygulaması"yla ilgili açıklamalarda bulundu.

Dijital teknolojilerin çocuklara sunduğu faydaların, çocukların çevrim içi güvenliği açısından ciddi riskler de barındırdığını vurgulayan von der Leyen, "Mevcut durum son derece endişe vericidir. Her 6 çocuktan biri çevrim içi zorbalığa maruz kalıyor. Her 8 çocuktan biri ise başka bir çocuğa çevrim içi zorbalık yapıyor." dedi.

Von der Leyen sosyal medya platformlarının son derece bağımlılık yaratan tasarımlar sunduğunu, "sonsuz kaydırma özelliğinin" bu bağımlılığı beslediğini söyledi.

"Avrupa yaş doğrulama uygulamamız teknik olarak hazır ve yakında vatandaşların kullanımına sunulacak." ifadelerini kullanan von der Leyen, "Bu uygulama, kullanıcıların çevrim içi platformlara erişirken yaşlarını doğrulamalarını sağlayacak. Tıpkı mağazalarda alkollü içecek satın alırken yaş kontrolü yapılması gibi." diye konuştu.

Von der Leyen, şöyle devam etti:

"Birincisi, kullanıcı dostu. Uygulamayı indiriyorsunuz, pasaport ya da kimlik kartınızla kuruyorsunuz ve çevrim içi hizmetlere erişirken yaşınızı doğruluyorsunuz. İkincisi, en yüksek gizlilik standartlarına sahip. Kullanıcılar yaşlarını kanıtlarken başka hiçbir kişisel bilgilerini paylaşmak zorunda kalmayacak. Basitçe söylemek gerekirse tamamen anonimdir. Kullanıcılar takip edilemez. Üçüncüsü, telefon, tablet, bilgisayar olmak üzere tüm cihazlarda çalışıyor. Son olarak tamamen açık kaynaklıdır. Herkes kodunu inceleyebilir. Bu sayede ortak ülkelerimiz de bu sistemi kullanabilir. Bu çok önemli. Aynı zamanda çevrim içi platformlar da bu yaş doğrulama uygulamasını kolaylıkla kullanabilir. Artık hiçbir mazeret kalmadı."

Fransa, Danimarka, Yunanistan, İtalya, İspanya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve İrlanda'nın bu konuda öncü konumda olduğunu ve uygulamayı ulusal dijital cüzdanlarına entegre etmeyi planladığını belirten von der Leyen, "Diğer ülkelerin ve özel sektörün de kısa sürede bunu takip etmesini umuyorum. Bu uygulama ebeveynlere, öğretmenlere ve bakıcılara çocukları korumak için güçlü bir araç sunacak." değerlendirmesinde bulundu.

İran resmi ajansı IRNA'ya göre Pezeşkiyan, Tahran'daki acil hizmetler merkezini ziyaretinde açıklama yaptı.

Uluslararası sistemdeki "çifte standartları" eleştiren Pezeşkiyan, herhangi bir ülkeye yapılan askeri saldırının "evrensel olarak kabul görmüş" ilkelere aykırı olduğunu ve ABD-İsrail'in İran'a açtığı savaşın da hukuksuz olduğunu vurguladı.

ABD-İsrail'in saldırılarında sivillerin ve sivil merkezlerin de hedef alındığına işaret eden İran Cumhurbaşkanı, "Sivilleri, önde gelen kişileri, çocukları hedef almanın, okullar ve hastaneler dahil olmak üzere hayati merkezleri tahrip etmenin uluslararası hukuk ve insani ilkeler çerçevesinde ne gibi bir gerekçesi olabilir?" sorusunu yöneltti.

İran Cumhurbaşkanı, ABD-İsrail'in saldırılarına rağmen İran'ın "ilkeli" duruşundan taviz vermediğini söyleyerek şunları kaydetti:

"İran savaş ve istikrarsızlık arayışında değildir ve her zaman farklı ülkelerle diyalog ve yapıcı etkileşimi vurgulamıştır. Buna karşılık ülkeyi teslim olmaya zorlama girişimleri de başarısızlığa mahkumdur. İran milleti asla böyle bir yaklaşımı kabul etmeyecektir."

Alman pilot sendikası Vereinigung Cockpit'ten (VC) yapılan açıklamada, ana şirket Deutsche Lufthansa AG, Lufthansa Cargo ve Lufthansa CityLine bünyesindeki pilotların 16 Nisan Perşembe yerel saatle 00.01'den 17 Nisan Cuma günü saat 23.59'a kadar iş bırakacağı ifade edildi.

Eurowings bünyesindeki pilotların ise 16 Nisan Perşembe günü 24 saatlik grev yapacağı belirtildi.

Almanya kalkışlı uçuşları büyük ölçüde etkileyecek grevde Orta Doğu varışlı seferler ise bölgedeki hassas durum nedeniyle kapsam dışında tutuldu.

VC Başkanı Andreas Pinheiro, işverenin emeklilik sistemleri ve toplu iş sözleşmesi konularında kabul edilebilir bir teklif sunmadığını belirterek, "Durum kilitlenmiş vaziyette. Sürecin bağımsız bir ara bulucu aracılığıyla çözülmesi için tahkim usulünü öneriyoruz." dedi.

Lufthansa yönetimi ise tüm konuların ele alınması şartıyla ara buluculuk teklifine açık olduklarını bildirdi.

Kabin görevlileri de eylemde

Pilotların yanı sıra Bağımsız Kabin Personeli Organizasyonu sendikasına bağlı yaklaşık 20 bin kabin görevlisinin de greve katılmasıyla, Frankfurt ve Münih gibi ana merkezlerde uçuş trafiği felç oldu. Sadece hafta başından bu yana binlerce sefer iptal edildi.

Grev dalgası, Lufthansa'nın 100. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen ve Başbakan Friedrich Merz'in katılması beklenen resmi törenleri de gölgede bıraktı. Sendikaların, kutlamaların yapıldığı şirket merkezi önünde geniş katılımlı protestolar düzenlemesi bekleniyor.

The Chosun Daily gazetesinin Güney Kore Dışişleri Bakanlığına dayandırdığı haberinde, söz konusu kararın, Seul yönetiminden heyetin hafta sonu İran'a yaptığı ziyaretin ardından geldiği belirtildi.

Hükümetin, Birleşmiş Milletler (BM) dahil olmak üzere uluslararası toplumun Orta Doğu'daki duruma ilişkin taleplerine yanıt olarak Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) aracılığıyla İran'a toplam 500 bin dolarlık insani yardım sağlama kararı aldığı bildirildi.

Seul yönetimi, İran’a sağlanması planlanan yardımın, etkilenen bölgelerdeki insani durumun hafifletilmesine katkı sağlamasını temenni ettiklerini bildirdi.

Güney Kore, mart ayında da İsrail’in saldırılarını sürdürdüğü Lübnan’a 2 milyon dolar tutarında insani yardım gönderilmesi kararı almıştı.

Avustralya, Belçika, Hırvatistan, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Yunanistan, İzlanda, Lüksemburg, Malta, Norveç, Portekiz, Slovenya, İspanya, İsveç, İngiltere ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Dışişleri Bakanları, Lübnan konusunda ortak açıklama yayımladı.

Açıklamada, Lübnan'ın da bölgedeki tansiyonu düşürme çabalarına dahil edilmesi gerektiği vurgulanarak, tüm taraflara kalıcı siyasi çözüm bulma çağrısı yapıldı.

Lübnan'da devam eden çatışmaların Orta Doğu'daki tansiyonu düşürme çalışmalarını riske attığı belirtilen açıklamada, "ABD'nin girişimleriyle Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn tarafından başlatılan İsrail'le doğrudan müzakere girişimini ve İsrail'in bunu kabul etmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Tüm tarafları bu fırsatı değerlendirmeye çağırıyoruz." ifadeleri kullanıldı.

Doğrudan müzakerelerin Lübnan, İsrail ve bölgeye kalıcı güvenlik getireceği kaydedilen açıklamada, katılımcı ülkelerin her türlü desteği vermeye hazır olduğu bildirildi.

Hizbullah'ın ve İsrail'in saldırılarının kınandığı ve sonlandırılması gerektiği ifade edilen açıklamada, "Ayrıca İsrail'in Lübnan'da 8 Nisan'da gerçekleştirdiği ve Lübnanlı makamların açıkladığı son bilgilere göre 350'den fazla kişinin ölümüne 1000'den fazla kişinin yaralanmasına sebep olan saldırılarını da en sert dille kınıyoruz. Siviller ve sivil altyapı, uluslararası insancıl hukuka göre korunmalıdır." değerlendirmesi yer aldı.

Açıklamada, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL) unsurlarına ve tesislerine yönelik saldırıların kınandığı da kaydedildi.

"Lübnan halkı ve yetkililerine tam dayanışmamızı ve sarsılmaz desteğimizi ifade ediyoruz." ifadesi kullanılan açıklamada, imzacıların Lübnan'da yerinden edilen 1 milyondan fazla insana yardım için hazır olduğu bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada, Lübnan'ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine destek verildiği de belirtilerek, şunlar kaydedildi:

"Lübnan hükümetinin tüm Lübnan topraklarında egemenliğini kullanmasına destek vermeye devam edeceğiz. Bu nedenle Lübnan hükümetinin Hizbullah'ın askeri faaliyetlerini yasaklama, Beyrut'taki devlet otoritesini tam olarak kurma ve silah kullanma yetkisi konusunda tekel olma kararını destekliyoruz, bunların eksiksiz ve hızlı şekilde uygulanmasını teşvik ediyoruz."

Bakan Katz, "Holokost Anma Günü" kapsamında yaptığı açıklamada, 40 gün boyunca İran'a karşı yürüttükleri saldırılar ve kalıcı ateşkes görüşmelerine ilişkin açıklamada bulundu.

İran'a ait yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun nükleer projeyi yeniden başlatmasına imkan vereceğini öne süren Katz, "Bu nedenle ABD ve İsrail, bu maddenin İran'dan çıkarılmasını savaşı tamamen sona erdirmenin ön koşulu olarak belirlemiştir." ifadesini kullandı.

Katz, geçen yıl haziranda 12 gün boyunca yürüttükleri saldırılar ve son saldırıların "İran'ın nükleer programını ve nükleer silah üretme yeteneğini yok ettiğini" ileri sürdü.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmıştı. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden sonuç çıkmamıştı.

İranlı yetkililer, müzakerelerde ortak bir çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin ABD'nin "aşırı talepleri" olduğunu belirtmişti.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan; Türkiye, İspanya, Çin, Rusya, İtalya ve Mısır'ın, İsrail'in "savaş çığırtkanlığına ve işlediği suçlara karşı duruşlarına" övgüde bulundu.

Pezeşkiyan, X sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, söz konusu ülkelerin savaşa karşı duruşlarının, köklü kültürel ve tarihsel birikimlerinden kaynaklandığını belirtti.

İran Cumhurbaşkanı mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Medeniyetlerin niteliği, kritik tarihi dönüm noktalarında kendini gösterir. İspanya, Çin, Rusya, Türkiye, İtalya ve Mısır'ın Siyonist rejimin (İsrail) savaş kışkırtıcılığı ve suçlarına karşı duruşları, derin kültürel ve tarihsel köklerinden kaynaklanmaktadır."

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,11 artarak 48.272,03 puana ulaştı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,35 artışla 6.910,20 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,64 kazançla 23.331,50 puana çıktı.

ABD ile İran arasındaki müzakere sürecinin bir anlaşmayla sonuçlanabileceğine yönelik umutlar yeniden artarken, pay piyasalarında açılışta pozitif seyir izlendi.

Hafta sonu Pakistan'da yürütülen görüşmelerde iki ülkenin özellikle nükleer ve Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konularında restleşmesiyle tırmanan gerilim, dünkü gelişmeler sonrasında bir miktar yatıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, dün Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, İranlı yetkililerin Washington ile temasa geçtiğini ve bir anlaşmaya varmaya istekli olduklarını öne sürdü.

Ayrıca ABD basınında, iki ülkeden heyetlerin bu hafta Pakistan'da görüşmelere yeniden başlayabileceği iddia edildi.

Analistler, dün Hürmüz Boğazı'nda ABD ablukasının başlamasına rağmen, ileriye dönük görüşme potansiyeli dolayısıyla yatırımcıların bölgede gerilimin azalacağına dair iyimserliğinin sürdüğünü kaydetti.

Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 2'ye yakın azalışla 97,67 dolara indi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 3'ün üzerinde azalarak 95,68 dolardan alıcı buldu.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), martta aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 4 arttı.

Üretici enflasyonu martta beklentilerin altında gerçekleşmesine rağmen, ÜFE, yıllık bazda Şubat 2023'ten bu yana en yüksek artışını kaydetti.

Kurumsal tarafta, bugün ilk çeyrek bilançosunu açıklayan JPMorgan Chase'in karı ve geliri beklentileri aştı. Buna karşın bankanın hisseleri, 2026 yılına ilişkin net faiz geliri tahminini aşağı yönlü revize etmesiyle yüzde 1 kayıpla güne başladı.

Wells Fargo'nun karı da tahminlerin üzerinde gelirken geliri beklentilerin hafif altında kaldı. Bankanın hisseleri yüzde 4 geriledi.

Citigroup'un hisseleri ise bankanın hem geliri hem karının beklentileri geride bırakması sonrasında yüzde 1,5 artış gösterdi.

Ayrıca, Danimarkalı ilaç üreticisi Novo Nordisk'in ABD borsalarında işlem gören hisseleri, "hastalara yeni ve daha iyi tedavi seçeneklerini daha hızlı ulaştırmak" amacıyla OpenAI ile işbirliğine gittiğini duyurması sonrasında yüzde 3 değer kazandı.

Itkonen, Brüksel'de düzenlenen günlük basın toplantısında, Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe) üç hafta içinde jet yakıtı tedarikinde kıtlık yaşanabileceği uyarısına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Şu anda AB'de jet yakıtı sıkıntısı olduğuna dair herhangi bir kanıt bulunmadığını ifade eden Itkonen, "Ancak yakın gelecekte özellikle jet yakıtı konusunda tedarik sorunları yaşanabilir." dedi. Itkonen, üye ülkelerin sektörle çok yakın koordinasyon içinde olduğunu belirtti.

Geçen hafta yapılan toplantıda AB rafinerilerinde ham petrol tedarikinin istikrarlı olduğunun ve ek stok salımına gerek olmadığının teyit edildiğini vurgulayan Itkonen, "Ancak jet yakıtı durumuna gelince, bu şu anda birincil endişemiz olmaya devam ediyor." diye konuştu.

AB'de rafinerilerin jet yakıtı tüketiminin yaklaşık yüzde 70'ini karşıladığına işaret eden Itkonen, geri kalan jet yakıtı ihtiyacının ithalata bağımlı olduğunu anımsattı.

Itkonen, durum hakkında gerçek zamanlı bilgi toplamaya ve koordinasyonu sağlamaya odaklandıklarını belirterek, bu kapsamda haftalık petrol ve doğal gaz koordinasyon grubu toplantıları düzenlediklerini, rafineri kapasitesi ve alternatif ithalat yolları konusunda bilgi alışverişinde bulunulduğunu söyledi.

- Jet yakıtı fiyatları rekor seviyeye ulaştı

Geçen hafta, ACI Europe, Hürmüz Boğazı'nda ticaret akışının tamamen açılmaması halinde Avrupa havalimanlarının üç hafta içinde jet yakıtı kısıtıyla karşılaşabileceği uyarısında bulunmuştu.

Arz kısıtları nedeniyle Avrupa ülkelerinde jet yakıtı fiyatları, savaş öncesine kıyasla yüzde 100 artarak rekor seviyelere çıktı.

Özellikle Avrupa gibi Basra Körfezi'nden jet yakıtı arzına büyük ölçüde bağımlı bölgeler, tedarik aksaklıkları karşısında en kırılgan bölgeler arasında yer alıyor.

Söz konusu arzın kesilmesi nedeniyle İtalya'daki bazı havalimanlarında jet yakıtına kısıtlar getirilirken bazı hava yolu firmaları savaşın devam etmesi halinde Avrupa genelinde yaz dönemi uçuşlarının risk altında olacağı uyarısında bulundu.

Al Sani, Safedi ile görüşmede, ABD ile İran arasındaki ateşkese ilişkin gelişmeler başta olmak üzere bölgedeki son gelişmeler ele alındı.

"TÜM TARAFLAR ARABULUCULUK ÇABALARINA OLUMLU KARŞILIK VERMELİ"

Görüşmede ayrıca ateşkesin güvenlik ve istikrarı güçlendirecek şekilde kalıcı hale getirilmesi gerektiği vurgulandı.

Tüm tarafların yürütülen arabuluculuk çabalarına olumlu şekilde karşılık vermesi gerektiğini ifade eden Al Sani, bunun krizin kaynağının barışçıl yollar ve diyalogla ele alınmasının önünü açacağını, kalıcı bir anlaşmaya varılmasını sağlayacağını ve gerilimin yeniden tırmanmasını önleyeceğini kaydetti.
"SEYRÜSEFER ÖZGÜRLÜĞÜ, PAZARLIK UNSURU OLARAK KULLANILMAMALI"

Deniz koridorlarının açılması, seyrüsefer özgürlüğünün sağlanması ve bunların baskı ya da pazarlık unsuru olarak kullanılmaması gerektiğini ifade eden Al Sani, bu durumun bölge ülkeleri ile dünya genelindeki enerji ve gıda tedariki üzerindeki olumsuz etkilerine; uluslararası güvenlik ve barışa yansımalarına dikkati çekti.

SUUDİ ARABİSTAN'LA BÖLGEDEKİ GELİŞMELER ELE ALINDI

Katarlı Bakan'ın, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Bin Ferhan'la gerçekleştirdiği görüşmede de ABD-İran ateşkesi başta olmak üzere bölgedeki son gelişmeleri ele aldığı belirtildi.

Ateşkese uyulması gerektiği vurgulanan görüşmede, gerginliğin tırmanmasını durdurmak için koordinasyonu güçlendirme ve ortak çabaları yoğunlaştırmak gerektiği vurgulandı.

NE OLMUŞTU?

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran ve Vaşington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmıştı.

Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden sonuç çıkmamıştı.

İranlı yetkililer, müzakerelerde ortak bir çerçeveye ve anlaşmaya varılamamasının nedeninin ABD'nin 'aşırı talepleri' olduğunu belirtmişti.

CNN'in teyit hattınca hazırlanan haberde, Trump'ın, İran gündemine ve dış politika performansına ilişkin dün Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında daha önce çürütülen bazı iddiaları tekrar ettiği ileri sürüldü.

Bu kapsamda Trump'ın, ABD/İsrail-İran Savaşı'nda ABD'ye ait uçakların çoğunun "dost ateşi" sonucu kaybedildiği yönündeki açıklamasının doğru olmadığı, bazı uçakların İran tarafından vurulduğu aktarıldı.

Haberde, Trump'ın, 2000'de yayımlanan "Hak Ettiğimiz Amerika" adlı kitabında terör örgütü El Kaide'nin elebaşı Usame bin Ladin'in öldürülmesi çağrısında bulunduğu yönündeki iddiasının da gerçeği yansıtmadığı, kitapta bin Ladin'den sadece kısaca bahsedildiği ifade edildi.

Trump'ın "8 savaşı sona erdirdiği" yönündeki ifadesinin de "doğru olmadığı", bu kapsamda dile getirilen çatışmalardan bazılarının savaş niteliği taşımadığı ya da sona ermediği kaydedildi.

Öte yandan Trump'ın, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun ABD'ye çok sayıda mahkum gönderdiği yönündeki iddiasının da kanıtlanamadığı belirtildi.