Kıbrıs Türk Barolar Birliği, Girne açıklarında meydana gelen ve 8 kişinin hayatını kaybettiği deniz faciasına ilişkin yürütülen soruşturmanın yalnızca gemi şirketi, kaptan ve mürettebatla sınırlı tutulmaması gerektiğini açıkladı.
Birlik, ilgili kamu kurumlarının izin, denetim ve deniz emniyetine ilişkin görevlerini yerine getirip getirmediğinin de bağımsız şekilde araştırılmasını talep etti.
Yapılan yazılı açıklamada, kazanın nedenlerinin ve varsa sorumlularının ortaya çıkarılması amacıyla başlatılan soruşturmanın yakından takip edildiği belirtildi.
“Cezai soruşturma idari sorumluluğu ortadan kaldırmaz”
Barolar Birliği, cezai sorumluluk ile idari ve siyasi sorumluluğun aynı nitelikte olmadığına dikkat çekerek, cezai soruşturmanın devam etmesinin kamu kurumlarının görevlerini yerine getirip getirmediğinin ayrıca araştırılması gerekliliğini ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) Deniz Kazaları Soruşturma Kodu'na işaret edilen açıklamada, deniz kazalarının nedenlerini ortaya çıkarmaya yönelik soruşturmaların tarafsız ve bağımsız şekilde yürütülmesi gerektiği belirtildi.
Soruşturmayı yürüten kişilerin hem kazaya karışan taraflardan hem de haklarında idari veya disiplin işlemi yapılabilecek kişi ve kuruluşlardan işlevsel olarak bağımsız olması gerektiği kaydedildi.
Barolar Birliği, Avrupa Birliği'nin deniz kazalarının araştırılmasına ilişkin 2009/18/EC sayılı Direktifi'nin de soruşturmayı yürüten makamın çıkarları soruşturmayla çatışabilecek kişi veya kurumlardan bağımsız olmasını öngördüğüne dikkat çekti.
“Geminin sefere çıkmasına kim izin verdi?”
Açıklamada, Filo Jet'in sefere çıkmasına hangi makamların ve hangi denetimler sonucunda izin verdiğinin araştırılması gerektiği vurgulandı.
Geminin gerekli teknik ve idari denetimlerden geçirilip geçirilmediği, denize elverişlilik ve güvenlik şartlarının sağlanıp sağlanmadığı ve ilgili kamu kurumlarının denetim ile gözetim görevlerini yerine getirip getirmediğinin ortaya çıkarılması istendi.
İşlem veya ihmalleri soruşturma konusu olabilecek kurumların aynı soruşturmanın yürütülmesi ya da yönlendirilmesi üzerinde etkili olmasının bağımsız soruşturma ilkesiyle bağdaşmayacağı ifade edildi.
Barolar Birliği taleplerini sıraladı
Barolar Birliği, kazaya ilişkin teknik kayıtlar, izin ve ruhsat dosyaları, denetim kayıtları, kurumlar arası yazışmalar ve diğer delillerin gecikmeden muhafaza altına alınmasını istedi.
Kazanın ilgili kamu kurumlarının izin, denetim ve gözetim görevleri açısından da araştırılması ve idarenin olası kusur veya ihmaline ilişkin incelemenin sorumluluğu araştırılabilecek bakanlık ve kurumlardan bağımsız yürütülmesi talep edildi.
Soruşturmanın konusu olabilecek makamların delillerin toplanması, değerlendirilmesi ve soruşturmanın sonuçları üzerinde etkide bulunmamasının güvence altına alınması gerektiği belirtildi.
Gerekli görülmesi halinde soruşturmanın konusu olabilecek siyasi veya idari makamların soruşturmayla ilgili yetkilerinin geçici olarak başka bir makama devredilmesi veya söz konusu makamların soruşturma süresince bu yetkileri kullanmaktan çekilmesi istendi.
Barolar Birliği, soruşturma sonucunda cezai sorumluluğun yanı sıra varsa idari ve siyasi sorumluluğun da ortaya çıkarılması gerektiğini vurguladı.
Birlik, facianın tüm yönleriyle aydınlatılması ve benzer olayların yeniden yaşanmaması amacıyla soruşturmanın bağımsızlığının kurumsal olarak güvence altına alınması gerektiğini belirterek, üzerlerine düşen her görevi yerine getirmeye hazır olduklarını bildirdi.