Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, Kurtuluş Savaşı’nın Başkomutanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk, ebediyete intikalinin 88’inci yıl dönümünde anılacak.
Türk milletinin bağımsızlık mücadelesine önderlik eden, askeri başarılarının yanı sıra gerçekleştirdiği devrimlerle Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerini atan Atatürk, 10 Kasım 1938’de İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda saat 09.05’te, 57 yaşında hayatını kaybetti.
Selanik’ten Cumhuriyet’e uzanan yaşam
1881 yılında Selanik’te dünyaya gelen Mustafa Kemal Atatürk, ilk öğreniminin ardından askeri eğitime yöneldi. Selanik Askeri Rüştiyesi ve Manastır Askeri İdadisi’nde öğrenim gördükten sonra İstanbul Harp Okulu’na girdi.
1902 yılında Harp Okulu’ndan teğmen, 1905 yılında Harp Akademisi’nden kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu.
Askerlik yaşamı boyunca farklı bölgelerde görev yapan Mustafa Kemal, Trablusgarp ve Balkan Savaşları’nda önemli sorumluluklar üstlendi.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Cephesi’nde gösterdiği başarılarla adını duyuran Mustafa Kemal, özellikle Anafartalar ve Conkbayırı muharebelerindeki komutanlığıyla tarihe geçti.
19 Mayıs 1919’da bağımsızlık mücadelesini başlattı
Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Anadolu’nun çeşitli bölgelerinin işgal edilmesi üzerine Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak Milli Mücadele’nin örgütlenmesine öncülük etti.
22 Haziran 1919’da yayımlanan Amasya Genelgesi ile milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağı vurgulandı.
Ardından Erzurum ve Sivas kongreleri gerçekleştirildi. Bu kongrelerde milli bağımsızlık ve vatanın bütünlüğü esas alınarak Kurtuluş Savaşı’nın siyasi temelleri oluşturuldu.
Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920’de açıldı
Mustafa Kemal Atatürk’ün öncülüğünde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), 23 Nisan 1920’de Ankara’da açıldı.
Mustafa Kemal, Meclis ve Hükümet Başkanı seçilerek Milli Mücadele’nin siyasi ve askeri yönetimini üstlendi.
6 Nisan 1920’de ise Atatürk’ün talimatıyla Anadolu Ajansı kuruldu. Ajans, Kurtuluş Savaşı boyunca Milli Mücadele’ye ilişkin gelişmeleri yurt içine ve dünyaya duyurdu.
Sakarya Zaferi ve Büyük Taarruz
Mustafa Kemal Paşa’nın komutasındaki Türk ordusu, 1921 yılında Sakarya Meydan Muharebesi’nde önemli bir zafer kazandı.
Bu başarının ardından TBMM tarafından Mustafa Kemal’e Mareşal rütbesi ve Gazi unvanı verildi.
26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos’ta kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile sonuçlandı.
Türk ordusu, 9 Eylül 1922’de İzmir’e girerek işgalin sona erdirilmesi yolunda belirleyici bir başarı elde etti.
Kurtuluş Savaşı’nın ardından 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile Türkiye’nin bağımsızlığı uluslararası alanda kabul edildi.
Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te ilan edildi
Milli Mücadele’nin başarıya ulaşmasının ardından 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi.
Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi ve 1938 yılındaki vefatına kadar bu görevi sürdürdü.
Cumhuriyet’in ilanının ardından eğitim, hukuk, ekonomi, toplumsal yaşam ve devlet yönetimi alanlarında kapsamlı reformlar gerçekleştirildi.
Atatürk, ülkenin ekonomik bağımsızlığını güçlendirmek amacıyla sanayi ve tarım alanlarında da önemli çalışmalar yürüttü.
1934 yılında çıkarılan kanunla Mustafa Kemal’e “Atatürk” soyadı verildi.
“Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır”
Atatürk, 1926 yılında kendisine yönelik suikast girişiminin ardından yaptığı açıklamada, Cumhuriyet’in kalıcılığına ilişkin tarihe geçen şu sözleri söyledi:
“Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.”
Atatürk, yaşamı boyunca Türkiye’nin bağımsızlığını, çağdaşlaşmasını ve uluslararası alandaki konumunu güçlendirmeyi amaçlayan çalışmalar yürüttü.
10 Kasım 1938’de hayata gözlerini yumdu
Sağlık sorunları nedeniyle yaşamının son dönemini İstanbul’da geçiren Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 09.05’te Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetti.
Atatürk’ün vefatı Türkiye’de ve dünyanın birçok ülkesinde büyük üzüntüyle karşılandı.
Cenazesi, İstanbul’da düzenlenen törenlerin ardından Ankara’ya getirildi.
21 Kasım 1938’de Ankara Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine yerleştirilen Atatürk’ün naaşı, 10 Kasım 1953’te Anıtkabir’e nakledildi.
88 yıl sonra da saygı ve özlemle anılıyor
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna öncülük eden Gazi Mustafa Kemal Atatürk, vefatının 88’inci yılında anılmaya devam ediyor.
10 Kasım’da saatler 09.05’i gösterdiğinde, Atatürk’ün hatırası bir kez daha saygıyla yad edilecek.
Askeri ve siyasi yaşamı, Cumhuriyet’in kuruluşundaki rolü ve gerçekleştirdiği reformlarla tarihte önemli bir yer edinen Atatürk, 88 yıl sonra da bıraktığı mirasla anılıyor.
