Suudi Arabistan’daki enerji altyapısına yönelik saldırılar ve Doğu-Batı petrol boru hattındaki kesinti, arz endişelerini artırdı. Brent petrol 106,93 dolara yükseldi.
Petrol fiyatları, Suudi Arabistan’daki enerji altyapısına yönelik saldırıların ülkenin Doğu-Batı petrol boru hattını devre dışı bırakmasının ardından salı günü yükselişe geçti. Körfez’de deniz taşımacılığına ilişkin risklerin devam etmesi de piyasalardaki arz endişelerini artırdı.
Brent ham petrol yüzde 1,18 değer kazanarak varil başına 106,93 dolara çıktı. Brent, önceki seansta da yüzde 1 yükselmişti.
ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 1,24 artışla 102,65 dolara yükseldi. WTI, bir önceki seansta yüzde 1,3 değer kazanmıştı.
Orta Doğu’daki gerilim arz endişelerini artırdı
İran destekli Yemen’deki Husilerin pazartesi günü Suudi Arabistan’a yönelik yeni saldırılar düzenlemesi ve Körfez Arap ülkelerinin İran ile gerçekleştirmeyi planladığı görüşmeleri ertelemesi, çatışmaların genişleyerek küresel petrol arzını sekteye uğratabileceği yönündeki endişeleri güçlendirdi.
Husiler, Suudi Arabistan’ın Yemen’e yönelik saldırılarına misilleme olarak ülkenin güneyindeki Hamis Muşayt askeri hava üssüne füze ve insansız hava araçlarıyla saldırı düzenledi. Uçak hangarları, radar sistemleri, pistler ve mühimmat depolarının hedef alındığı belirtildi.
Saldırılar, Suudi Arabistan’ın cuma günü uğradığı ve Riyad’ın Irak’taki İran destekli grupları sorumlu tuttuğu saldırıların ardından geldi.
Söz konusu saldırılar, petrol ihracatının Hürmüz Boğazı’nı bypass ederek Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na yönlendirilmesini sağlayan Doğu-Batı boru hattındaki faaliyetleri aksattı.
Hürmüz Boğazı'ndaki trafik azaldı
Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemi trafiği hafta sonunda günlük 10 geçişin altına geriledi. Bu rakam, önceki 10 günlük dönemde kaydedilen günlük ortalama 14 geçişin altında kaldı.
ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın 28 Şubat’ta başlamasından önce dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan taşınıyordu.
Suudi alıcılar ve petrol ticareti yapanların değerlendirmelerine göre, Doğu-Batı boru hattındaki operasyonların yeniden başlamaması halinde Suudi Arabistan’ın günler içerisinde ihracata ayırabileceği petrol miktarında ciddi düşüş yaşanabilir. Bunun küresel petrol arzının yüzde 4’üne kadarının piyasadan çekilmesine yol açabileceği belirtiliyor.
Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan, günlük yaklaşık 4 milyon varil petrolü Hürmüz Boğazı yerine Yanbu Limanı’na yönlendirmek için Doğu-Batı boru hattını kullanıyor. Bu miktar küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne karşılık geliyor.
“En büyük soru kesintinin ne kadar süreceği”
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, petrol yatırımcılarının enerji altyapısına yönelik her yeni saldırıyı arz açısından ek bir risk olarak değerlendirdiğini belirtti.
Waterer, yatırımcıların aynı zamanda Doğu-Batı boru hattının yeniden faaliyete geçmesi veya Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının normale dönmesine ilişkin gelişmeleri yakından takip ettiğini ifade etti.
Doğu-Batı hattındaki kesintinin ne kadar süreceğinin piyasa açısından en önemli soru olduğunu belirten Waterer, uzun süreli bir kesintinin ve buna bağlı arz kaybının petrol fiyatlarını daha yüksek seviyelere taşıyabileceğini söyledi.
Rusya-Ukrayna cephesindeki gelişmeler de izleniyor
Petrol piyasalarında Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin gelişmeler de takip ediliyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, pazartesi günü yaptığı açıklamada Kiev’in ABD’nin yalnızca enerji tesislerini kapsayan Rusya-Ukrayna ateşkesi önerisini desteklemeye hazır olduğunu söyledi.
Zelenskiy, bununla birlikte Washington’ın Moskova’nın savaşı gerçekten sona erdirmeye hazır olduğuna ilişkin güvence vermesi gerektiğini belirtti.
